Bolesław Bierut. Bezpośredni delegat Moskwy
W partii utwierdzał swoją pozycję Bolesław Bierut. Uchodzący za bezpośredniego delegata Moskwy do zarządzania krajem, a wśród radzieckich doradców najistotniejszą funkcję - kierującego siłami zbrojnymi z ramienia Kremla - zlecono generałowi Konstantemu Rokossowskiemu. Większość wyższych stanowisk dowódczych w Polskim Wojsku objęli Rosjanie jeszcze z początkiem lat pięćdziesiątych. Bierut knuł prowokację, której celem było odsunięcie od władzy byłego przywódcy PPR - Władysława Gomułki. Najpierw wtrącił do aresztu jego współpracowników ( między innymi generała Mariana Spychalskiego ) pod zarzutem kolaboracji z wywiadem armii krajowej, następnie zaś samego Gomułkę izolowano w willi Urzędu Bezpieczeństwa w Miedzeszynie. Ferment w szeregach partyjnych spowodowany był zarówno śmiercią Bolesława Bieruta, jak i rewelacjami dotyczącymi stalinowskiego terroru, które zostały zawarte w referacie Nikity Chruszczowa, wygłoszonym na dwudziestym zjeździe KPZR. Do walki o władzę na szczytach partyjnych stanęła grupa stosunkowo młodych sekretarzy, zwanych puławianami od nazwy miejsca spotkań.